Quy định trách nhiệm của ngân hàng và tổ chức tín dụng khác trong thi hành án dân sự; quyền thu giữ, xử lý tài sản bảo đảm của ngân hàng

Chị H có 3 tài sản thế chấp đảm bảo tại ngân hàng A để vay 13 tỷ. Do nợ quá hạn, ngân hàng A đã nộp đơn khởi kiện ra tòa. Tháng 11/2016, tòa án ra quyết định buộc chị H có nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng A tổng số tiền vốn và tiền lãi là 15 tỷ 500 triệu đồng. Tại thời điểm chi H vay ngân hàng 3 tài sản được định giá là 17 tỷ đồng. Cũng trong tháng 11/2016, tòa án ban hành Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, theo đó chị H phải có nghĩa vụ trả cho chị N 2 tỷ 500 triệu đồng và lãi suất trả chậm kể từ ngày quyết định của tòa án có hiệu lực. Ngay sau khi có quyết định của tòa án, chị N đã nộp đơn yêu cầu thi hành án. Tháng 12/2016, cơ quan Thi hành án dân sự đã ra quyết định thi hành án theo yêu cầu của chị N. Sau khi xác minh tài sản, cơ quan Thi hành án dân sự đã gửi văn bản yêu cầu ngân hàng A (nơi chi H cầm cố tài sản) cung cấp thông tin về về điều kiện thi hành án của chị H, đồng thời yêu cầu ngân hàng khi xử lý tài sản phải thông báo cho cơ quan thi hành án biết. 
Về phía ngân hàng A không yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự tổ chức thi hành án mà thỏa thuận với chị H tiếp tục duy trì hợp đồng tín dụng, tiền lãi vẫn tính cộng dồn đến thời điểm tháng 8/2017, tổng số tiền vốn và lãi đã lên đến 18 tỷ đồng. Mặc dù ngân hàng A đã nhận được công văn yêu cầu cung cấp thông tin của cơ quan Thi hành án dân sự nhưng tháng 3/2017,  ngân hàng A làm thủ tục xóa đăng ký thế chấp tất cả các tài sản chị H đang cầm cố trên, đến tháng 8/20174 tiến hành xử lý 1 trong 3 tài sản trên với giá 6 tỷ đồng với mức giá chỉ bằng ½ so với giá thực tế. Trong thời gian ngân hàng xóa thế chấp và xử lý tài sản trên, chị N không nhận được thông báo nào từ phía ngân hàng cũng như cơ quan thi hành án.
Hỏi: Theo quy định pháp luật thì ngân hàng A có trách nhiệm gì trong tình huống nêu trên?
 

Người gửi: Ngô Thị Thanh Nhàn

Trường hợp bạn hỏi chúng tôi không có hồ sơ vụ việc của bạn, không rõ nội dung vụ việc nên chúng tôi trả lời bạn như sau:
1. Về trách nhiệm của ngân hàng và tổ chức tín dụng khác trong thi hành án dân sự:
Theo Điều 176 Luật thi hành án dân sự quy định trách nhiệm của ngân hàng và tổ chức tín dụng khác trong thi hành án dân sự như sau:
"1. Cung cấp đúng, đầy đủ, kịp thời thông tin, số liệu về tài khoản của người phải thi hành án theo yêu cầu của Chấp hành viên, cơ quan thi hành án dân sự.
2. Thực hiện nghiêm chỉnh, kịp thời yêu cầu của Chấp hành viên về phong tỏa tài khoản, phong tỏa tài sản; khấu trừ tiền trong tài khoản; giải tỏa việc phong tỏa tài khoản, phong tỏa tài sản của người phải thi hành án.
3. Thực hiện đầy đủ yêu cầu khác của Chấp hành viên, cơ quan thi hành án dân sự theo quy định của Luật này".
Tại Điều 6 Quy chế phối hợp liên ngành số 01/QCLN/NHNNVN - BTP ngày 18 tháng 03 năm 2015  giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tư pháp trong công tác thi hành án dân sự quy định về việc phối hợp trong trao đổi, cung cấp thông tin như sau:
"Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tư pháp có trách nhiệm cung cấp thông tin hoặc chỉ đạo cơ quan, đơn vị trực thuộc cung cấp thông tin liên quan đến việc thực hiện Quy chế này theo yêu cầu của mỗi bên; trường hợp từ chối, cơ quan được yêu cầu phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được yêu cầu".
Như vậy, theo quy định pháp luật thì ngân hàng A có trách nhiệm cung cấp đúng, đầy đủ, kịp thời thông tin của người phải thi hành án theo yêu cầu của Chấp hành viên, cơ quan thi hành án dân sự. Trường hợp chị N muốn biết ngân hàng A xử lý tài sản của chị H như thế nào thì chị N cần liên hệ với Chấp hành viên tổ chức thi hành vụ việc.
2. Về quyền thu giữ, xử lý tài sản bảo đảm của ngân hàng:
Tại Điều 7, Điều 11 và Điều 12 Nghị quyết số 42/2017/QH14 ngày 21 tháng 6 năm 2017 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng quy định về quyền thu giữ, xử lý tài sản bảo đảm của ngân hàng như sau:
- Quyền thu giữ tài sản bảo đảm (Điều 7)
"1. Bên bảo đảm, bên giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu có nghĩa vụ giao tài sản bảo đảm kèm theo đầy đủ giấy tờ, hồ sơ pháp lý của tài sản bảo đảm cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu để xử lý theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo đảm hoặc trong văn bản khác (sau đây gọi là hợp đồng bảo đảm) và quy định của pháp luật về giao dịch bảo đảm.
Trường hợp bên bảo đảm, bên giữ tài sản không giao tài sản bảo đảm cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu để xử lý thì tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu được thu giữ tài sản bảo đảm theo quy định tại Điều này.

7. Bộ Công an có trách nhiệm chỉ đạo cơ quan Công an các cấp thực hiện nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự khi tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu thực hiện quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu theo quy định tại Nghị quyết này".
- Kê biên tài sản bảo đảm của bên phải thi hành án (Điều 11):
"Các tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu của bên phải thi hành án đang bảo đảm cho nghĩa vụ trả nợ tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu không bị kê biên để thực hiện nghĩa vụ khác theo quy định tại Điều 90 của Luật Thi hành án dân sự, trừ trường hợp thi hành bản án, quyết định về cấp dưỡng, bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ và trường hợp có sự đồng ý bằng văn bản của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu".
- Thứ tự ưu tiên thanh toán khi xử lý tài sản bảo đảm (Điều 12):
"Số tiền thu được từ xử lý tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu, sau khi trừ chi phí bảo quản, thu giữ và chi phí xử lý tài sản bảo đảm được ưu tiên thanh toán cho nghĩa vụ nợ được bảo đảm cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức mua bán, xử lý nợ xấu trước khi thực hiện nghĩa vụ thuế, nghĩa vụ khác không có bảo đảm của bên bảo đảm. Trường hợp một tài sản được dùng để bảo đảm thực hiện nhiều nghĩa vụ thì thứ tự ưu tiên thanh toán giữa các bên cùng nhận bảo đảm thực hiện theo quy định của pháp luật".
Theo quy định của Nghị quyết số 42/2017/QH14 ngày 21 tháng 6 năm 2017 của Quốc hội nêu trên thì ngân hàng A có quyền xử lý tài sản của chị H và ưu tiên thanh toán cho nghĩa vụ nợ được bảo đảm của ngân hàng.
 

Lượt xem: 9174